ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆ. ԵՐԿՐԻ ՀԱԿԱՌԱԿ ԿՈՂՄԸ (մաս յոթերորդ)/THE OTHER SIDE OF THE WORLD (PART SEVEN) by N. Pashinyan

from payqar.org
[ENGLISH IS BELOW]

9.մահապատիժ Վիեննայում

Երբ արդեն երկրորդ կրկնակի էսպրեսոն էի խմում, եկավ Յոզեֆը: Նա այլայլված տեսք ուներ.
-Ես պրոբլեմներ ունեմ, ինձ հետապնդում են, իմ դեմ քրեական գործ է հարուցված,-շտապելով ասաց նա:

Ապա պատմեց, որ երբ առավոտյան աչքերը բացել է, տեսել է իր նընջասենյակի բազկաթոռին նստած, անվրդով թերթ կարդացող (դա «Վիներ Ցայտունգ» էր եղել) մի մարդու, որի սեւ վերարկուն եւ ցիլինդրը նետված են եղել իր մահճակալի վրա: Երբ այցելուն զգացել է, որ Յոզեֆը արթնացել է, ծալել է թերթը եւ նրան դիմել մի շատ տարօրինակ հարցով.

-Ի՞նչ եք կարծում, ճիշտ կանեն, եթե Ուկրաինային եւ Վրաստանին ՆԱՏՕ ընդունեն:

Յոզեֆը, բնականաբար, պարզաբանում է պահանջել լկտի կերպով իր բնակարան ներխուժելու կապակցությամբ, եւ սպառնացել է բողոքել: Այցելուն սակայն չի շփոթվել եւ բացատրել է, որ ինքը այդտեղ գտնվելու իշխանություն եւ լիազորություն ունի.

-Եթե չունենայի այստեղ չէի գտնվի,- ասել է նա:

Անծանոթը նաեւ Յոզեֆին տեղեկացրել է, որ ինքը ձերբակալված է եւ որ հավելյալ պարզաբանումներ նա կստանա Հիմնարկում, ուր եւ իրենք անհապաղ պիտի մեկնեն: Խորհրդավոր այցելուն զգուշացրել էր նաեւ, որ դիմադրությունն ավելորդ է, քանի որ ինքը մենակ չէ: Եւ իրոք ննջասենյակից դուրս գալով Յոզեֆը նախասրահում տեսել էր թղթախաղով զբաղված երեք հոգու, որոնք հագնված էին եղել առաջին անծանոթի նման:

Անծանոթը հրաժարվել էր Յոզեֆին ննջարանում մենակ թողնել` հագնվելու համար: Ավելին, նրան ուղեկցել էր անգամ զուգարան: Ու մինչ Յոզեֆը նստած էր եղել զուգարանակոնքին, անծանոթը հենց նրա մոտ պատին հենված շարունակել էր «Վիներ Ցայտունգի» ընթերցումը: Միայն մեկ անգամ թերթից կտրվելով Յոզեֆին ասել էր.

-Երեւում է, երեկ «McDonalds»-ում եք սնվել:

Ի վերջո սպիտակ լիմուզինով Յոզեֆին տարել էին Վիեննայից դուրս գտնվող մի բարձրահարկ շենք, որի մուտքի ցուցանակի վրա գրված էր եղել ընդամենը մեկ բառ` Հիմնարկ:

Յոզեֆին հրահանգել են սպասել մի երկար ու նեղ միջանցքում, որտեղ ոչ ոք չի եղել, բացի հատակը շարունակ մաքրող մի ալեխառն ծերունուց: Հետո նրան տարել են մի դահլիճ, որը լեփ լեցուն է եղել, իսկ բեմի վրա նստած են եղել 9 հոգի` դատավորի պատմուճաններով: Յոզեֆին նստեցրել են մեղադրյալի աթոռին, իսկ բեմի կենտրոնում նստած մարդը ոտքի է կանգնել եւ հայտարարել.

-Քաղաքացի Յոզեֆ, ձեր դեմ քրեական գործ է հարուցված քանի որ դուք հանցագործ եք: Դուք ձերբակալված եք: Որեւէ բան ունեք ասելու Հիմնարկին:

Յոզեֆը մի կերպ հաղթահարել էր շփոթվածությունը, ոտքի կանգնել եւ ասել.

-Ես ոչ մի հանցանք չեմ գործել…

Այս հայտարարությունից հետո մի անասելի քրքիջ էր պայթել դահլիճում: Առաջին շարքերում նստածները ծիծաղից փորները բռնած սկսել էին գետնին թավալվել: Նույնը տեղի էր ունեցել նաեւ բեմի վրա ձախից առաջինը նստած մարդու հետ, որը ի տարբերություն մյուսների 10 րոպեից էլ չէր հանգստացել եւ երբ նրան պատգարակի վրա դուրս էին տարել, նա շարունակել էր ցնցվել, ապա կծկվել եւ ամուր բռնել փորը: Ի վերջո ներկաները ընդունել էին նախկին լուրջ տեսքը եւ Յոզեֆը շարունակել էր.

-Ես ուզում եմ իմանալ, թե ինձ ինչում են մեղադրում:

Բեմի կենտրոնում նստածը մի պահ խոժոռվել էր, բայց պատասխանել էր հանգիստ.

-Ձեր մեղադրանքը դեռ ձեւակերպված չէ, այն գտնվում է ձեւակերպման փուլում, եւ մենք չենք կարող ձեզ նախաքննության գաղտնիքներ հայտնել: Ձեր հանցանքը նախաքննության գաղտնիք է հանդիսանում:

-Ես գոնե կարո«ղ եմ իմանալ, թե ինչ օրենք եմ խախտել,-համառել էր Յոզեֆը:

-Դա ձեր սրբազան իրավունքն է, եւ ես պաշտոնապես ձեզ հայտնում եմ, որ դուք խախտել եք Ավստրիայի հանրապետության թիվ 865 գաղտնի օրենքի 306, 212, 224 հոդվածները, բայց ես ձեզ չեմ կարող ասել, թե դրանք ինչի մասին են, որովհետեւ, ինչպես նշեցի, դրանք գաղտնի օրենքի գաղտնի հոդվածներ են,- ասել էր կենտրոնում նստածը:

Յոզեֆը հուսահատ փռվել էր մեղեդրյալ աթոռին:

-Դատավարությունը, միայն դատավարությունը կորոշի, թե դուք ինչպիսի որոշման եք արժանի,-ասել էր կոնտրոնում նստածը, ինչին հետեւել էին դահլիճում ներկաների բուռն, հոտնկայս ծափահարությունները, որոնք ուղեկցվել էին «Բռավո» եւ այս կարգի այլ գոչյուններով:

Ի վերջո, բեմում նստածները ետեւի դռնով դուրս էին եկել դահլիճից, հանդիսականներն էլ հեռացել էին կողքի դռնից: Յոզեֆը դահլիճում մնացել էր մեն մենակ: Որոշ ժամանակ այդտեղ մնալուց հետո նա դուրս էր եկել միջանցք, որտեղ էլի ոչ ոք չէր եղել` բացի հատակը շարունակ մաքրող ալեխառն ծերունուց: Վերջինս հասնելով Յոզեֆին ասել էր «Քեզ պատրաստվում են գնդակահարել, այնպես որ ավարտիր կիսատ գործերդ»:

Ծերունին ոչ մի հարցի չէր պատասխանել, Յոզեֆն էլ մի կերպ գտել էր ելքը ու դուսր եկել շենքից եւ նկատել էր, որ մուտքի մոտ այլեւս չկա «Հիմնարկ» գրությամբ ցուցանակը:

Այս պատմությունը ինձ շատ զարմացրեց, չնայած ահագին ծանոթ թվաց: Մի փոքր մտածելուց հետո ես Յոզեֆին ասացի, որ նա պետք է փաստաբան վարձի:

-Ես արդեն դա արել եմ. քեռուս հին ծանոթը փաստաբան է, նա խոստացավ իմ մեղադրանքի մասին մի բան պարզելու փորձ անել, չնայած ասաց, որ այնքան էլ հեշտ չէ բան իմանալ Հիմնարկից:

-Իսկ ի՞նչ է այդ Հիմնարկը, ի՞նչ է իրենից ներկայացնում,-հարցրի ես:

-Չգիտեմ, փաստաբանս էլ ոչինչ չասաց:

-Իսկ միգուցե ոստիկանություն դիմես, իրավապաշտպաններին, մամուլին, ի վերջո:

-Փաստաբանս խորհուրդ չտվեց: Ասում է, որ դա գործին չի օգնի, միայն կզայրացնի Հիմնարկին: Փաստաբանս ասում է, որ լավագույն ելքը մեղքը ընդունելն է ու ներում հայցելը:

-Բայց դու իսկապե՞ս ինչ որ հանցանք գործել ես:

-Ոչ, բայց գուցե իրո՞ք չարժե զայրացնել հիմնարկին:

-Դա շատ պատասխանատու հարց է, ես չեմ կարող քեզ նման խորհոիրդ տալ: Իսկ գուցե դա կապված է Մարկոյի հետ:

-Ես չգիտեմ ինձ ինչի մեջ են մեղադրում, ես գիետմ, որ հանցանք չեմ գործել,-հուսահատ ասաց Յոզեֆը եւ ինձ մեկնեց մի ծրար,- խնդրում եմ քեզ, եթե ինձ որեւէ բան պատահի, եթե ես կենդանի չլինեմ, այս ծրարը հասցրու Լոզան Համաեվրոպական Հիմնարկ, հասցեն գրված է ծրարի վրա:

Ես վերցրի ծրարը. դրա վրա խոշոր տառերով գրված էր` Բողոք:

-Եթե քեզ պետք է, ես ծրարը իհարկե, Լոզան կհասցնեմ: Բայց ի՞նչ իմաստ ունի բողոքելը, եթե, ինչպես դու ես ասում, դա պետք է անել միայն այն դեպքում, երբ դու կենդանի չլինես,-զարմացա ես:

-Ընթացակարգն է այդպիսին,-հառաչեց Յոզեֆը,-իմ փաստաբանը հիվանդ է, անկողնուն գամված, եւ չի կարո ինքը անհրաժեշտության դեպքում Բողոքը Լոզան հասցնլ: Իսկ Հիմնարկի հետ ունեցած գործերով պատրաստի բողոք ունենալը եւ վստահ լինելը, որ մահապատժի իրագործման դեպքում այն արագ Լոզան կհասնի, ըստ իմ փաստաբանի, ամենակարեւորն է: Ես մտածեցի, որ դու միեւնույն է պետք է դեպի Արեւմուտք շարժվես. եւ քեզ դժվար չի լինի բողոքը տանել:

-Ինչ խոսք ինձ համար դժվար չէ: Բայց ի՞նչու ես դու անընդհատ մահապատժի մասին խոսում, մի՞թե մի ցնդած հավաքարարի ասածը հիմք է քեզ համար,-սչտնեղեցի ես:

Յոզեֆը սարսափած նայեց ուղիղ աչքերիս մեջ:

-Փաստաբանս էլ հաստատեց, որ Հիմնարկի գործերը երկու ելք կարող են ունենալ. ներում կամ մահապատիժ: Որոշումները ուժի մեջ են մտնում եւ իրագործվում են անհապաղ:

Ես չգիտեի ինչ ասել: Յոզեֆի պատմածը ինձ ցնորք էր թվում, հրեշավոր թյուրիմացություն:Նա նույնպես հույս ուներ, որ այդ ամենը թյուրիմացություն է եւ այս է պատճառը, որ մերժեց միասին Ավստրիայից հեռանալու առաջարկս.

-Ես պետք է մնամ եւ պարզեմ, թե ինչ է կատարվում, դու միայն խնդրում եմ չմոռանաս իմ բողոքի մասին:

-Բայց ես ինչպե՞ս կիմանամ, եթե քեզ Աստված չանի, որեւէ բան պատահի:

-Եթե ես վաղը չգամ կամ չզանգեմ, կամ հաղորդագրություն չթողնեմ, մեկնիր Լոզան,- ասաց Յոզեֆը եւ ոտքի կանգնեց,-ես պետք է գնամ:

-Յոզեֆ, ես համոզված եմ, որ թյուրիմացությունը կհարթվի,-փորձեցի նրան սրտապնդել:

-Հուսանք, հուսանք,-դառնացած ասաց նա, ու հեռացավ:

Բարձրացա սենյակ, Յոզեֆի բողոքը դրեցի պահախցի մեջ: Անսպասելի մի միտք անցավ գլխովս.«Ուզում եմ Դանուբը տեսնել»:

-Ուզում եմ Դանուբը տեսնել,- իմ միտքը կրկնեցի ես:

Իսկապես ուզում էի տեսնել Դանուբը, եւ դա Յոզեֆի հետ ունեցած խոսակցության ծանր տպավորության հաղթահարման միակ հնարը թվաց ինձ:

-Ինչպես կարող եմ Դանուբի ափին հայտնվել,- հարցրի հյուրանոցի աշխատակցին:

-Դուք պետք է հյուրանոցի դիմացի փողոցով գնաք դեպի ձախ:

-Իսկ հեռո՞ւ է, կարո՞ղ եմ քայլելով գնալ:

-Այո, բայց պետք է մոտ 20 րոպե քայլեք:

Դա իսկական փրկություն կլինի. 20 րոպե քայլքի արդյունքը կլինի այն, որ ակնհայտ կդառնա Յոզեֆի պատմածների ցնորք լինելը: Նման բան չի կարող լինել, այն էլ Եվրոպայի կենտրոնում:

20 րոպե քայլեցի, Դանուբը չկա: Եւս 10 րոպե` էլի չկա:

-Ներեցեք հեռո՞ւ է այստեղից Դանուբը, կարո՞ղ եմ ոտքով հասնել,-հարցնում եմ մի պատահական անցորդի:

-Այնքան էլ հեռու չէ, եթե ուզում եք ոտքով գնալ, պետք է մոտ 20 րոպե քայլեք: Այս փողոցով ուղիղ շարունակեք ճանապարհը:

Լավ, քայլելը չի խանգարի: Քայլում եմ եւս 20+10 րոպե, իսկ Դանուբը չկա: Էլի դիմում եմ մի պատահական անցորդի: Ընթերցողը սա գեղարվեստական տրյուկ կհամարի, բայց սա ճշմարտություն է, եւ այդ հերթական պատահական անցորդը տվեց բառացիորեն նույն պատասխանը իմ` բառացիորեն նույն հարցին: Քայլեցի եւս 20+10 րոպե եւ արդեն ժամուկես չեմ կարողանում անցնել այդ 20 րոպեանոց անիծյալ ճանապարհը:

Հերթական պատահական անցորդը ավելի բարի գտնվեց. նա հորդորեց տաքսի նստել: Այդպես էլ արեցի, որովհետեւ այլեւս ի վիճակի չէի քայլել: Բայց այդ անիծյալ տաքսին ընդամենը րոպեուկես հետո կանգ առավ Դանուբի ափին.

-Ահա Դանուբը,- հպարտությամբ ասաց վարորդը:

Իսկ Դանուբը իսկապես գեղանի էր: Ճիշտ է Բելգրադում այն շատ ավելի մեծ էր եւ շատ ավելի հզոր, բայց այստեղ էր նա ձեռք բերում իր հանդարտությունը, հանգստությունը, խաղաղությունը: Խռովքի եւ հանդարտության ինչպիսի զուգադրում…

Մոտ կես ժամ կանգնեցի Դանուբի ափին, հիացա նրանով, մի անցորդի խնդրեցի ինձ լուսանկարել Դանուբի հետ, հիշեցի Մարկոյին, որը գուցե հիմա նույնպես կանգնած էր Դանուբի ափին: Արդեն սկսում էր մթնել եւ որոշեցի վերադառնալ հյուրանոց, բնականաբար տաքսիով: Ոտքերս նվվում էին, փռվել էի սենյակիս բազկաթոռին, ու հեռուստացույցիս ալիքներն էի փոխում:Յոզեֆն է, այո Յոզեֆն է. նրա լուսանկարը ցույց են տալիս հեռուստացույցով, ապա ինչ որ կադրեր` կրակոցներից ծակծկված ավտոմեքենա` Յոզեֆի ավտոմեքենան է, եւ նրա մեջ անշարժ ընկած մի մարմին` Յոզեֆն է:

Հաղորդումը գերմաներեն է, եւ ոչինչ չեմ հասկանում, չնայած` առանց այդ էլ ամեն ինչ հասկանալի է` մահապատիժն ի կատար է ածվել: Ես շոկի մեջ եմ. միթե այս ամենը իրականություն է, միթե այս ամենը իսկապես տեղի է ունեցել: Բողոքը: Ես խոստացել եմ այն Լոզան հասցնել: Զանգում եմ հյուրանոցի ընդունարան.

-Խնդրում եմ ճշտել` ինչպես կարող եմ շուտափույթ մեկնել Լոզան:

Մոտ տասը րոպեից հնչում է հեռախոսի զանգը:

-Լոզան կարող եք մեկնել երկու ժամից գնացքով…

-Խնդրում եմ մի տեղանոց կուպե պատվիրեք, պատրաստեք իմ հաշիվը, տաքսի կանչեք. ես մեկնում եմ:

Երբ իջա ֆոյե, հենց նոր բերել էին երեկոյան անգլերեն թերթերը: Այնտեղ փոքր լուր կար Յոզեֆի նկարով: Գրված էր, որ նրան գնդակահարել են ոստիկանները, իրենց հրահանգներին չենթարկվելու եւ զինված դիմադրության փորձի համար:

Հաջորդ օրը երեկոյան մոտ Լոզանում էի: Գնացքից իջնելով միանգամից տաքսի նստեցի եւ ցույց տվեցի ծրարի վրայի հասցեն: Դա հենց փողոցի վրա բացվող մի դուռ էր, սեղմեցի զանգի կոճակը: Դուռը բացեց տարիքավոր մի մարդ: Ասացի, որ բողոք եմ բերել. մարդը ինձ ներս հրավիրեց, ուղեկցեց մինչեւ նախասրահ, որտեղ սարսափազդու պատկերներով նկարներ էին կախված` մեծ նկարներ: Ես նստեցի բազմաթիվ բազկաթոռներից մեկի վրա: Հինգ րոպեից ներս մտավ մոտ հիսուն տարեկան, բայց շատ գրավիչ տեսք ունեցող մի կին: Նա հագնված էր ճաշակով, բայց պաշտոնական, չնայած հոգ էր տարել, որ վերնաշապիկի վերին կոճակները չկոճկված լինեն, այնպես որ կրծքի կեսը երեւա. դա ամենեւին էլ հիսուն տարեկանի կուրծք չէր եւ կոնտրաստը ավելի նկատելի էր դառնում մուգ շագանակագույն նրա կոստյումի ֆոնին:

Ես նրան հանձնեցի ծրարը` առանց որեւէ բան ասելու: Նա բացեց ծրարը, հանեց այնտեղ գտնվող թուղթը մի հայացք գցեց նրա վրա, ապա դիմեց ինձ.

-Շատ օպերատիվ եք աշխատում. եթե չեմ սխալվում, նրան միայն երեկ են գնդակահարել: Դուք լավ փաստաբան եք երեւում:

-Ես նրա փաստաբանը չեմ, ընդամենը սուրհանդակ:

-Միեւնույն էգովելի է: Որեւէ բան կխմեք:

-Ոչ շնորհակալություն, ինձ դրսում մեքենա է սպասում: Բայց եթե թույլ կտաք, ես ուզում եմ մի հարց տալ:

-Խնդրեմ:

-Յոզեֆը ինչ որ գաղտնի օրենքի գաղտնի հոդվածներ խախտելու համար է մահապատժի ենթարկվել:

-Այո, միանգաման ճիշտ եք:

-Բայց նա ինչպես կարող էր իմանալ մի օրենքի մասին, եթե այն գաղտնի է:

Կինը մի տեսակ ձգվեց.

-Օրենքի չիմացությունը, երիտասարդ, որեւէ մեկին չի ազատում նրա առաջ ունեցած պատասխանատվությունից,-ասաց նա:

Նրա հայացքում անհողդողդություն հայտնվեց, ես նույնպես նման արտահայտություն տվեցի իմ դեմքին: Առանց հրաժեշտ տալու շրջվեցի, դուրս եկա այդ անիծյալ հիմնարկից, նստեցի ինձ սպասող տաքսին.

-Տարեք ինձ որեւէ հյուրանոց,- ասացի ես:

(շարունակելի)

THE OTHER SIDE OF THE WORLD (PART SEVEN)


9. Death Penalty in Vienna


Josef arrived when I was already on my second cup of espresso. His expression had changed.

“I have problems; they’re pursuing me. I’ve been officially charged with crimes” he said hastily.

Then he explained that when he had opened his eyes in the morning he had seen a man sitting on the armchair in his bedroom, calmly reading a newspaper (Wiener Zeitung). The man’s black coat and cane had been tossed on his bed. When the visitor had sensed that Josef was awake, he had folded his newspaper and asked him a strange question:

“What do you think? Would it be right for them to admit Ukraine and Georgia into NATO?”

Josef, naturally, had asked for an explanation for the rude invasion of his privacy and threatened to lodge a complaint. But the visitor was not disconcerted and had explained that he had the authority and right to be there.

“If I didn’t” he had said, “I wouldn’t be here.”

The stranger also informed Josef that he was under arrest and that he would be given additional explanations at the Institute, where they were to go without delay. The mysterious stranger had also cautioned him that resistance would be useless because he was not alone. And indeed, when Josef had come out of his bedroom, he had seen three men engaged in a card game in the front entrance, all of them dressed in the same way as the stranger.

The stranger had refused to leave Josef alone in the bedroom while he got dressed. More, he had even accompanied him to the bathroom. And while Josef was on the toilet, the stranger, leaning against the wall next to Josef, had continued his reading of the Wiener Zeitung. Only once had he stopped his reading to say to Josef:

“It seems we ate at McDonald’s yesterday.”

Finally, they had taken Josef in a white limousine to a tall building outside Vienna, where the sign over the entrance simply read: Institute.

They had ordered Josef to wait in a long and narrow corridor, where no one could be seen except for a gray haired janitor who was endlessly mopping the floor. They had then taken him to a hall full of people; on the stage were seated nine people in judicial garb. They had seated Josef on the defendant’s chair. A man, seated in the middle of the stage, had stood up and announced:

“Citizen Josef, you have been officially charged with crimes because you are a criminal. You are under arrest. Do you have anything to say to the Institute?”

Josef had somehow overcome his confusion, had stood up and said:

“I have not committed any crimes…”

Indescribable laughter had erupted in the hall following this announcement. Those seated in the front rows were dying of laughter and rolling on the floor. The same had been true of the man seated first on the left side on the stage. By contrast to the others, he had not calmed down after 10 minutes. He had continued to laugh uncontrollably while he was being taken out of the hall on a stretcher, then, he had tightened up and clutched his abdomen. Finally, the people in the audience had resumed their earlier solemn looks and Josef had continued.

“I want to know what I am being accused of.”

The person sitting in the middle of the stage had frowned for a moment, but had answered calmly:

“Your accusation has not yet been officially formulated. It is in the formative stage and we can not reveal the secrets of the preliminary inquiry to you. Your crime is considered a secret of the preliminary inquiry.”

“May I at least know what law I have broken?” had insisted Josef.

“That is your sacred right, and I officially reveal to you that you have broken clauses 306, 212, 224 of secret law No. 865 of the Austrian Republic. But I can not tell you what they are about, because as I have mentioned, they are the secret clauses of the secret law,” had said the man sitting in the middle.

In despair, Josef had thrown himself back on the defendant’s chair.

“The trial, only the trial, determines what verdict you are worthy of” had said the man sitting in the middle. This had been followed by ardent applause and standing ovation, accompanied by “Bravo” and similar chants.

Finally, the people sitting on the stage had left the hall through the back door, and the audience by the side door. Josef had been left completely alone in the hall. After a while, he had come out to the corridor. But here, too, there was no one around except for the old gray haired janitor endlessly mopping the floor. The latter had approached Josef and said, “They are getting ready to put you in front of a firing squad, so tend to your unfinished business.”

The old man had not waited for an answer. Josef had somehow found the exit and left the building. Once outside, he had noticed that the sign “Institute” he had seen earlier, was no longer there.

This story greatly astonished me, even though it seemed all too familiar. After thinking for a short while, I told Josef that he should get a lawyer.

“I’ve already done that. An old acquaintance of my uncle is a lawyer. He promised to try and find out more about my accusation, although, he said, it wasn’t that easy to get information from the Institute.

“But what is that Institute? What does it represent?”

“I don’t know. My lawyer didn’t say anything, either.”

“Perhaps you should go to the police, to law enforcement officers, the press, even.”

“My lawyer advised me not to. He says that wouldn’t help; it would only anger the Institute. My lawyer says that the best solution is to plead guilty and ask for pardon.”

“But have you really committed a crime?”

“No, but isn’t it best not to anger the Institute?”

“That carries great responsibility. I can’t give you advice of that kind. Perhaps it has to do with Marko.”

“I don’t know what they’re accusing me of. I know I haven’t committed any crime,” said Josef despairingly, and gave me an envelope:

“I ask of you that if anything should happen to me, if I am no longer alive, you make sure that this is delivered to the Lausanne Pan European Foundation. The address is on the envelope.”

I picked up the envelope. The word “Protest” was written on it in large letters.

“If you want it, I will certainly deliver the envelope to Lausanne. But what good is protesting if, as you yourself say, it should be done only in the event you are no longer alive?” I said, stunned.

“That is the procedure,” Josef sighed. “My lawyer is ill, bedridden, and if the need arises, he wouldn’t be able to take the envelope to Lausanne. And according to my lawyer, the most important thing on issues related to the Institute is to have a Protest letter ready, and to make sure that in the event the death penalty is carried out, the letter reaches Lausanne promptly. Since you have to go east, anyway, I thought it wouldn’t be difficult for you to deliver the letter of Protest.”

“Of course it’s not difficult for me. But why are you constantly talking about the death penalty? You’re basing it on the comments of a decrepit janitor?” I exploded at him.

Terrified, Josef looked straight into my eyes:

“My lawyer, too, confirmed that the Institute’s work can have two outcomes: pardon or the death penalty. Decisions are enforced and applied without delay.”

I didn’t know what to say. Josef’s tale appeared fantastic to me— a monstrous misunderstanding. He, too, hoped that it was all a misunderstanding and that was why he turned down my offer to leave Austria together.

“I have to stay and find out what’s really going on. I only ask that you don’t forget my request.”

“But how will I know if, God forbid, anything happens to you?”

“If I don’t come or call, tomorrow, of if I don’t leave you a message, go to Lausanne,” said Josef and got up. “I have to go.”

“Josef, I’m convinced this misunderstanding will be sorted out,” I tried to give him heart.

“Lets hope so, let’s hope so,” said Josef bitterly, and left.

I went up to my room and placed Josef’s Protest letter in the safe. Then, an unexpected thought crossed my mind: I want to see the Danube.

“I want to see the Danube”, I repeated the idea to myself.

I really wanted to see the Danube. That seemed to me the only way to overcome the gloomy atmosphere created by my conversation with Josef.

“How can I get to the shores of the Danube?” I asked the hotel employee.

“Take a left on the street across the hotel.”

“Is it far? Is it walking distance?”

“It’s walking distance; a 20 minute walk.”

That would really be a salvation. After a 20 minute walk it will be obvious that Josef’s tale is sheer fantasy. That sort of thing can’t be true, especially in the heart of Europe.

I walked for 20 minutes; there was no Danube. I walked another 10 minutes, but still no Danube.

“Excuse me, is the Danube far from here? Can I get there by foot?” I ask a passerby.

“It’s not that far. If you want to go by foot, you’ll have to walk for 20 minutes. Continue walking straight on this road.”

Good, walking doesn’t bother me. I walk another 20, and then another 10 minutes, but there’s no Danube. I ask a passerby again. The reader may think this is an artistic thing, but it’s the truth. The passerby gave the same exact answer to my same exact question. I walked for another 20, and, 10, minutes. It’s been one hour and a half and I still haven’t been able to complete the cursed 20 minute trip!

The next passerby was kinder. He suggested taking a taxi. And that’s what I did, because I was no longer in any condition to walk. But the cursed taxi stopped by the shore of the Danube in a total of a minute and a half!

“There’s the Danube,” said the taxi driver with pride.

The Danube was truly beautiful. True, it had been much larger in Belgrade and much more commanding, but here it had acquired its calm, sereneness and peace. What a combination of turmoil and peace…

I stood by the shore of the Danube for about half an hour. I was enchanted by it. I asked a passerby to photograph me with the Danube. I remembered Marko, who perhaps at this moment was also standing by the shore of the Danube.

It was already getting dark and I decided to return to the hotel—naturally by taxi. My feet were protesting, I had sprawled on the armchair in my room and was switching the channels on my television. It’s Josef; yes, it’s Josef! They were showing his photograph on the television, and some frames of a car covered with bullet holes. It was Josef’s car. And the inert, slumped body in the car was Josef’s.

The broadcast is in German and I understand nothing. But everything is clear: the death penalty was carried out. I’m in shock. Was it all true? Did it all happen in reality? The Protest letter: I’ve promised to deliver it to Lausanne. I call the hotel operator:

“I’d like to find out how I can get to Lausanne as soon as possible.”

About 10 minutes later the phone rings:

“You can go to Lausanne on a train that leaves in two hours…”

“Please reserve a place for one person, prepare my bill and call a taxi. I’m checking out.”

When I went down to the hotel foyer, the English language evening papers had just been delivered. There was a small news item with Josef’s photograph. It said that he was executed by the police for not submitting to their orders and for attempting armed resistance.

I was in Lausanne the next evening. I got into a taxi as soon as I got off the train and showed the address on the envelope. The address was a door that opened directly onto the street. I rang the doorbell. An elderly man opened the door. I told him I had brought a letter of Protest. The man invited me in and accompanied me to the front entrance where pictures, large pictures, of terrifying scenes were hung. I sat down on one of the many armchairs. Five minutes later an attractive woman of around 50 years old came in. She was dressed formally, but tastefully. And, she had seen to it that the upper part of her shirt was unbuttoned, exposing part of her breasts. Those were by no means the breasts of a 50 year old; and the contrast had become even more obvious against the background of her brown costume.

I gave her the envelope without saying a word. She opened the envelope, took out the letter and after glancing at it, she asked:

“You work efficiently. If I’m not mistaken, they executed him only yesterday. You seem to be a good lawyer.”

“I’m not his lawyer, just a messenger.”

“Regardless, it’s admirable. Would you like something to drink?”

“No, thank you, I have a car waiting outside. But with your permission, I’d like to ask a question.”

“Please do.”

Josef was executed for having broken the secret codes of a secret law.”

“Yes, you’re altogether correct.”

“But how could he have known about a law if it was secret?”

The woman seemed to tense up.

“Ignorance of the law, young man, does not free anyone from its responsibilities,” she said.

There was irrepressibility in her expression; I, in turn, assumed a similar expression. Without saying goodbye, I came out of that cursed foundation and into the waiting car:

“Take me to any hotel,” I said.

(to be continued)