THE OTHER SIDE OF THE WORLD (Part Six) by Pashinyan/ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆ. ԵՐԿՐԻ ՀԱԿԱՌԱԿ ԿՈՂՄԸ (մաս վեցերորդ)

[ENGLISH IS BELOW]
from payqar.org

8. մի շիշ «Ստոլիչնայա»

Յոզեֆը բանկիր էր եւ թերեւս վարում է նաեւ Մարկոյի բանկային գործերը. այստեղից էլ նրանց ծանոթությունը: Քիչ մնաց Վիեննայի օդանավակայանում մենք իրար չգտնենք: Դիմավորողների բռնած ցուցանակների վրա իմ անունը չգտա: Ու երբ արդեն մտածում էի, որ Յոզեֆը ուղղակի չի եկել, հիշեցի հանկարծ, որ ես, ախր, նոր անուն ունեմ: Բոյան անունով եւ անձնագրիս մեջ գրված ազգանունով ցուցանակը ձեռքին կանգնած էր մի երիտասարդ. Յոզեֆն էր: Ես ներողություն խնդրեցի նրանից` ասելով, որ ուշադիր չեմ եղել ցուցանակները կարդալիս եւ սարսափով հիշեցի այն ճանապարհը, որ անցել էի օդանավից սպասասրահ գալիս: Փառք Աստծո, որ անցակետում ոչ ոք անունս չի հարցրել, թե չէ` իսկական անունս կտայի:

Յոզեֆին խնդրեցի ինձ տանել Վիեննայի կենտրոնական մասերում գտնվող մի հյուրանոց: Ճանապարհին մտքումս անընդհատ կրկնում էի նոր անուն ազգանունս, որպեսզի տպավորվի: Տեղավորվեցի մի շատ լավ հյուրանոցում, հետո ֆոյեում Յոզեֆի հետ էսպրեսո խմեցինք, մի քիչ խոսեցինք դեսից-դենից, հետո նա, թողնելով իր հեռախոսների համարները, գնաց իր գործերով: Ասաց, որ հաջորդ օրը կեսօրին կգա: Բարձրացա սենյակ: Դեռ առավոտյան 11.30 էր: Որոշեցի մի քիչ քնել: Արթնացա ժամը 15-ի կողմերը, միացրի «Եվրանյուզը». Հայաստանի մասին ոչինչ չկար: Իջա ինտերնետ ակումբ, կրկնակի էսպրեսո պատվիրեցի եւ սկսեցի կարդալ հայաստանյան թերթերը, որ արտակարգ դրության ավարտից հետո սկսել էին լույս տեսնել: Հոդվածս, որ ուղարկել էի ընդհատակյա ինտերնետային թերթին, տպագրվել էր նաեւ «ՀԺ»-ում, ուրեմն կարելի էր նորերը գրել:
Գրպանիցս հանեցի «ֆլեշս», որի մեջ ինձ պետքական այլ բաների շարքում նաեւ «KDWin» ծրագիր կար եւ հայերեն տառատեսակ: Մի հոդված գրեցի, ուղարկեցի ընդհատակյա թերթին ու զգացի, որ կարոտել եմ Հայաստանը: Թե ինչ էր պետք անել, պարզից էլ պարզ էր. մոտակայքում մի սուպերմարկետ գտա: Ցուցափեղկերում փնտրում եմ, փնտրում ու չեմ գտնում ռուսական օղի: Ստիպված եմ հարցնել. սուպերմարկետի աշխատակցուհին ինձ ուղեկցում է մի բարձր ցուցափեղկի մոտ, որի ամենավերեւի փեղկի վրա ցույց է տալիս տարբեր շշերի արանքում կուչ եկած մի շիշ «Ստոլիչնայա» օղի: Ձեռքի շարժումով պատվիրում եմ իջեցնել: Սուպերմարկետի բանվորը մի երկար աստիճան է բերում եւ իջեցնում կես լիտրանոց շիշը:

Արարողության մասնակիցները ինձ նայում են շնորհավորող հայացքներով. պատճառը խիստ օրիգինալ գնումն է: Այստեղի սուպերմարկետներից գրեթե ոչ ոք ռուսական օղի չի գնում: Վիեննա այցելած ռուսներն էլ իրենց անհրաժեշտ օղին խմում են բարերում կամ ռեստորաններում կամ էլ ուղղակի բերում են իրենց հետ:

Օղի հայտնաբերելուց հետո գնեցի նաեւ չորս հատ կարտոֆիլ, մի գլուխ սոխ, մի հատ ինչ-որ ապխտած ձուկ, երկու հատ վարունգ, երկու հատ լոլիկ, երկու շիշ գարեջուր, հաց: Այստեղ նորմալ պանիր փնտրելը անիմաստ է անգամ, փոխարենը գնեցի խոստումնալից տեսքով պղպեղ, որը պետք է որ իմ ուզածի չափ կծու լիներ: Վերադարձա սենյակ, մինի-բարից մի երկու բան հանեցի, դրա փոխարեն դրեցի իմ բերած օղին ու գարեջուրը: Զանգեցի ռեստորան, խնդրեցի մատուցարանի վրա սպասք բերել. մի քանի ափսե, դանակ, պատառաքաղ, բաժակ: Լվացի վարունգը, լոլիկը, կարտոֆիլը, պղպեղը: Մատուցարանը բերեց 20-22 տարեկան մի պատանի` Գյունտերը: Աչքերի արտահայտությունից զգացի, որ ֆաշիստ է: Ես նրան տվեցի լվացած կարտոֆիլը, խնդրեցի 15 րոպե ջրով եռացնել միկրոալիքային վառարանի մեջ կամ ուղղակի սալիկի վրա ու բերել: Հատուկ զգուշացրի` չկլպել: Մինչ նա կվերադառնար, ամեն ինչ կտրտեցի, սոխը բաժանեցի չորս մասի, մինի-բարից հանեցի օղին, որ արդեն ահագին սառել էր, գարեջուրը խանութում էլ արդեն սառն էր: Վիսկիի բաժակը կիսով չափ օղի լցրի, բաժակը բարձրացրի` մեր հող ու ջրի կենացը, ասացի, խմեցի, մի կտոր ձուկ վերցրի, հետո` սոխ, հետո` հաց, կերա, գարեջրի շիշը քաշեցի գլխիս: Քեֆս լավ է: Դուռը ծեծում են: Գյունտերն է: Կարտոֆիլն է բերել: Էս ո՞վ է գալիս. արի, ընկեր ջան, արի, ախպեր ջան, մենք պետք է իրար հետ խմենք մի բաժակ:

- We must drink together: You and me. That is Russian vodka,- ասում եմ ես ու վերցնում շիշը:

- Ոչ, ոչ, ես ծառայության մեջ եմ, ինձ չի կարելի:

- Դու կհրաժարվես ռուսական օղո՞ւց. մի՞թե Ավստրիան մոռացել է դարավոր թշնամիներին, մի՞թե Ավստրիան ներել է նրանց, մի՞թե Ավստրիան այլեւս չկա: Դուք օղի չխմեցիք եւ դրա համար չկարողացաք հաղթել ռուսներին: Մի՞թե կարելի է ռոմով ու շնապսով հաղթել նրանց, ովքեր սպիրտ են խմում:

Որքան էլ զարմանալի է, իմ ճառը ազդեց պատանու վրա: Ես դարձյալ կիսով չափ լցրի վիսկիի մյուս բաժակը, իմը նույնպես, իր բաժակը տվեցի իրեն, զգուշացրի, որ մինչեւ վերջ խմի, բաժակս խփեցի բաժակին ու ասացի. «Բարձր ռասայի կենացը»: Գյունտերը մինչեւ վերջ խմում է, ես նույնպես: Նրան սոխ ուտեցնելու իմ բոլոր փորձերը ապարդյուն են անցնում: Նա ուզում է գնալ. ես նրան 10 եվրո եմ տալիս եւ պատվիրում 15 րոպեից գալ` մատուցարանը տանելու:

15 րոպեից Գյունտերը գալիս է, մենք մի-մի բաժակ էլ ենք քցում: Նա հավաքում է մատուցարանը, ես նրան եւս 10 եվրո եմ տալիս եւ հայերեն ասում. «Կամաց կքշես»: Գյունտերը գնում է, ես փռվում եմ մահճակալին:

Լուսաբացին արթնացա գլխիս տրոփյունից, որը ուր որ է կբացվի իմ ձեռքով քառատված գլուխ սոխի նման: Մի կերպ թեքվեցի, վերցրի հեռախոսի ընկալուչը, սեղմեցի 0 կոճակը.

- Գլխացավի դեղ խնդրում եմ: Կրկնակի դոզա: Դուք ինքներդ բացեք դուռը, ես չեմ կարող վեր կենալ:

Մի քանի րոպեից ինչ-որ մեկը ափի մեջ փռած անձեռոցիկի վրա ինձ է մատուցում երկու դեղահաբ` մյուս ձեռքին մի բաժակ ջուր բռնած: Ես կուլ տվեցի հաբերը եւ նորից վայր ընկա մահճակալի վրա: Ինչ-որ ժամանակ անց նորից արթնացա. գլխացավը նահանջել էր, բայց չէր հանձնվել, այն կարծես երկխոսություն էր սկսել տրոփյունից թմրած գլխիս հետ` նրա մեջ մնալու համակեցության
հնարավորություններ գտնելու ձգտումով:

Ցավը հիմա տանելի էր, բայց նրան տանելի էր դարձնում միայն իմ նախընթաց տառապանքի հուշը: Շուտով այն կմարեր, եւ ցավը կդառնար նույնքան անտանելի:

Վեր կացա, տրամվայի սպասողի դիրքով կանգնեցի տաք ցնցուղի տակ: Եւ ցավը քանդվեց, հոսեց, կոյուղին լցվեց` քթիցս ծորացող արյան հետ: Հագնվեցի, իջա ֆոյե...

- Էսպրեսո, խնդրում եմ: Կրկնակի, խնդրում եմ: Ռոմով, խնդրում եմ:

Մի՞թե ես պետք է նկարագրեմ այս հյուրանոցի ֆոյեն: Բազմաթիվ հեղինակներ հենց այդպես էլ կվարվեին. կնկարագրեին ոսկեգույն բազրիքներն ու բռնակները, վերելակի մեծ հայելիները եւ ոսկեգույն պատերը, կողք կողքի շարված հուշանվերային խանութները` հիմար գներով: Բայց արդյո՞ք այդ նկարագրությունը մեր պատմությանը որեւէ նոր իմաստ է տալիս: Մի՞թե մեր պատմությանը անհրաժեշտ է Վիեննայի` զզվելիության չափ «կազմակերպված» այդ քաղաքի նկարագրությունը, որտեղ անգամ թուփը աճում է հաստատված նախագծի եւ ժամանակացույցի համաձայն: Չեմ պատրաստվում ընթերցողին ձանձրացնել այսպիսի նկարագրություններով, մանավանդ որ ամեն թփի ճշգրիտ նկարագրությունը ինձ հետապնդողներին դուրս կբերի ճշգրիտ հետքի վրա. այսպիսին են Վիեննայի թփերը:

(շարունակելի)

THE OTHER SIDE OF THE WORLD (Part Six)

8. A Bottle of Stolichnaya


Josef was a banker and probably managed Marko’s banking affairs; hence their acquaintance. Josef and I almost missed each other at the airport in Vienna. My name wasn’t on any of the signs held by people waiting to meet passengers. And just as I was beginning to think that Josef hadn’t come, I suddenly remembered that I had a new name. A young man holding a placard with the name Boyan and the surname in my passport was standing there; it was Josef. I apologized to him, saying that I hadn’t read the placards carefully, and recalled, with horror, my trip from the plane to the arrival lounge. Thank God, no one at the checkpoint had asked for my name; if they had, I would have given my real name!

I asked Josef to take me to a hotel in the center of Vienna. On the way, I was constantly repeating my new name and surname to myself, so that it would be etched in my mind. I settled down in a very nice hotel and drank espresso with Josef in the foyer. We spoke a little of this and that, then he gave me his telephone numbers and left to attend to his business. He said he would return at noon the next day. I went up to my room. It was only 11:30 in the morning. I decided to sleep a bit. I woke up around 3:00 in the afternoon, turned on the television to watch Euronews. There was nothing about Armenia. I went down to the Internet Club, ordered a double espresso and began to read the Armenian newspapers which had resumed publication after the end of the State of Emergency. My article, which I had sent to the on-line underground newspaper, had also been published in Haykakan Zhamanak. So now I could write new ones.

I pulled out the Flash Port from my pocket which had, among other useful things, the KDWin program and Armenian typeface. I wrote an article, sent it to the underground newspaper and realized that I miss Armenia. What needed to be done was the simplest thing: I found a supermarket nearby. I search and search for Russian vodka in the store window but can’t find it. I am compelled to ask. The supermarket employee accompanies me to a display case placed high up; its uppermost shelf shows, among a variety of bottles, a crouching bottle of Stolichnaya vodka. With a hand gesture I ask it to be brought down. The supermarket worker brings a tall ladder and brings down the half-liter bottle.

The participants of the ritual look at me with congratulatory glances. The reason is the highly unusual purchase. Hardly anyone buys Russian vodka from the supermarkets here. The Russians visiting Vienna drink their vodka in bars or restaurants, or simply bring it with them.

After I discovered the vodka, I also bought four potatoes, one onion, one smoked fish, two cucumbers, two tomatoes, two bottles of beer and bread. Looking for regular cheese here is meaningless; so I bought a pepper that looked promising and which should be as hot as need it. I returned to my room, removed a few things from the mini bar, and replaced them with the vodka and beer I had brought. I called the restaurant, asked them for a tray with a dinner setting: a few plates, a knife, a fork and a glass. I washed the cucumbers, the tomatoes, the potatoes, and the pepper.

The tray was brought by a young man 20-22 years old, named Günter. From the expression in his eyes I sensed that he was a fascist. I gave him the washed potatoes and asked him to boil them in water for 15 minutes, either in the microwave or on the stove, and bring them back. I especially cautioned him not to peel the potatoes. Before he returned, I cut up everything, quartered the onion, took out of the mini bar the vodka, which had gotten very cold, and the beer, which was already cold at the supermarket. I filled half the whiskey glass with vodka, raised my glass, said “To our land and water” and drank it. Then I took a piece of fish, some onion, bread, and ate them; then I downed the bottle of beer. I feel good.

There’s somebody at the door. It’s Günter. He’s bringing the potatoes. Who’s that I see coming? Come, my friend, come, my brother, we should drink a toast together.

“We must drink together: You and me. That is Russian vodka”, I say and raise the bottle.

“No, no, I’m working, I’m not allowed”

“Do you turn down Russian vodka? Has Austria forgotten its centuries-old enemy? Has Austria forgiven them? Is Austria no more? Because you didn’t drink vodka, you couldn’t overcome the Russians. Is it possible to overcome those who drink alcohol with Rum and Schnapps?

As surprising as it seems, the lad was effected by my speech. I filled the other whiskey glass halfway— and mine; I gave him his glass and cautioned him to finish it. I touched my glass with his and said, “Here’s to the superior race.” Günter was drinking to the last drop, as was I. All my efforts to get him to eat some onion go fruitless. He wants to go. I give him 10 Euros and tell him to return in 15 minutes to pick up the tray.

Günter returns in 15 minutes, we each drink another glass. He collects the tray; I give him another 10 Euros and say in Armenian “Drive Slowly.” Günter leaves; I sprawl on the bed.

I woke up at dawn from the throbbing in my head, which will split anytime now like the onion I had quartered with my own hands. Somehow, I turned over, picked up the telephone and pressed the “0” button.

“I would like some headache medication; double dose. Open the door yourselves, I can’t stand up.”

In a few minutes or so, somebody was offering two pills on a little towel in the palm of one hand and a glass of water in the other hand. I swallowed the pills and fell back on the bed once more. Some time later I woke up again. My headache had retreated but not surrendered, as if it had started a dialogue with my head, now numb from the throbbing, with the aspiration of finding possibilities of coexisting there.

The pain was bearable now, but it was the memory of my unprecedented suffering that made it bearable. That memory would soon fade and the pain would become equally unbearable.

I rose and stood under the shower in the posture of someone waiting for the tram. Then the pain was destroyed; it flowed, the sewer filled with the blood flowing from my nose. I got dressed and went down to the foyer…

“Espresso, please; double, please. With rum, please.”

Should I describe the foyer of this hotel? Many authors would have done just that. They would have described the gilded handrails and handles, the large mirrors and gilded walls of the elevator, the row of souvenir shops with ridiculous prices. But does that description give new meaning to our history? Is Vienna’s description, that city’s nauseating “organization,” necessary for our history; where even the bush grows according to an established plan and time table? I’m not prepared to bore the reader with these descriptions, especially since the exact description of each bush would lead my pursuers to my exact location.

That’s how the bushes in Vienna are.